Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Ngày nay, máy bay không người lái (MBKNL) không còn xa lạ đối với chúng ta, phát triển ngày càng mạnh mẽ, liên tục cải tiến nâng cấp hiện đại hóa, khả năng hoạt động linh hoạt, ứng dụng vô cùng phong phú rộng rãi trong tất cả mọi lĩnh vực đã đem lại nhiều lợi ích trong cuộc sống hiện tại và chắc chắn sẽ trở thành phương tiện không thể thiếu trong tương lai.
Máy bay không người lái của Quân đội Anh. Nguồn: Báo QĐND
Chỉ tính riêng lĩnh vực quân sự, hiện nay, trên thế giới có khoảng 95 quốc gia và vùng lãnh thổ sở hữu MBKNL quân sự, trong đó có khoảng 20.000-25.000 MBKNL hàng trăm chủng loại đang trong biên chế quân đội các nước (Mỹ được cho là nhà sản xuất máy bay chiến đấu không người lái lớn nhất thế giới); sự đa dạng về mẫu mã, tính năng, kích thước, trọng lượng, giá thành…kỹ thuật chế tạo, tích hợp công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo, khả năng đầu tư không quá lớn, quá phức tạp trở thành lợi thế để MBKNL ngày càng phát triển không ngừng.
MBKNL là một trong những sản phẩm của sự phát triển khoa học kỹ thuật công nghệ cao, bên cạnh mục đích phục vụ cho cuộc sống con người nó cũng nhanh chóng được tận dụng, nâng cấp, cải tiến trở thành những phương tiện, vũ khí lợi hại và mang đến những nguy cơ về an ninh quốc phòng. Thực tế các cuộc xung đột vũ trang, chiến tranh trên thế giới vừa qua đã chứng minh điều đó, thậm chí các chuyên gia quân sự còn nhận định MBKNL có thể làm thay đổi phương thức tác chiến, chuyển hóa cục diện chiến trường, thành phần không thể thiếu trong các cuộc chiến tranh hiện đại. Do đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu, nhận thức đầy đủ cơ bản về MBKNL là vấn đề cần thiết, quan trọng đối với lực lượng vũ trang để có giải pháp phòng chống hiệu quả cũng như sử dụng chúng trong các hoạt động quân sự.
Thuật ngữ MBKNL hoặc phương tiện bay không người lái được sử dụng rộng rãi vào những năm 90 của thế kỷ XX; nghiên cứu những vấn đề cơ bản, quan điểm, ứng dụng, sự gia tăng hoạt động, thực tế tham chiến của MBKNL trong các cuộc xung đột vũ trang, chống khủng bố, các cuộc chiến tranh trước đây và hiện nay… chúng ta thấy sự phát triển mạnh, có vai trò quan trọng, mang tính quyết định, trở thành phương tiện không thể thiếu thậm chí không thể thay thế, đặc biệt khi chúng được sử dụng cho các mục đích quân sự.
MBKNL có nhiệm vụ trinh sát, giám sát, do thám tình báo (ISR), theo dõi mục tiêu từ trên không, hỗ trợ lực lượng mặt đất; thu thập dữ liệu phim, hình ảnh, xác định vị trí, chỉ thị mục tiêu chính xác theo thời gian thực; tiến công bằng vũ khí tự dẫn điều khiển từ xa vào các mục tiêu trọng yếu, khủng bố, phá hoại, tiêu diệt hệ thống phòng không của đối phương hoặc tiến công cảm tử (đơn độc và bầy đàn); chế áp, làm nhiễu loạn các hệ thống chỉ huy, thông tin liên lạc, hệ thống mạng và điều khiển vũ khí của đối phương; trang bị cảm biến hỗ trợ rà phá bom, mìn, vật liệu nổ, vũ khí hóa học, sinh học, hạt nhân; hỗ trợ chỉ huy-điều khiển, thông tin liên lạc, chuyển tiếp chia sẻ thông tin đến sở chỉ huy các cấp trong mọi giai đoạn tác chiến.
Ngoài ra còn sử dụng cho các nhiệm vụ huấn luyện bay, cứu hộ cứu nạn, thu thập dữ liệu thông tin khí tượng, xây dựng bản đồ 3D quan trắc địa hình địa vật, vận chuyển tiếp tế hàng hóa hậu cần, kỹ thuật, quân y, giải cứu, tải thương; tuyên truyền, rải truyền đơn, chất độc, chất phóng xạ…
UAV (Unmanned Aerial Vehicle) là tên gọi tắt, phổ biến, thường dùng nhất đối với hầu hết các chủng loại BKNL trong mọi lĩnh vực, kể cả lĩnh vực quân sự; việc quan tâm hàng đầu đó là xác định chính xác đối tượng UAV tính năng kỹ chiến thuật, công dụng, vai trò, cách thức hoạt động, mối đe dọa, đối tượng và khả năng thời điểm sử dụng chúng trong thời bình cũng như thời chiến. Để từ đó nghiên cứu các biện pháp phòng, chống, đối phó hiệu quả, cũng như đầu tư, chế tạo sử dụng chúng cho các mục đích an ninh quốc phòng và mua sắm trang bị khí tài chiến đấu đối kháng UAV phù hợp.
MBKNL là một trong những sản phẩm của sự phát triển khoa học kỹ thuật công nghệ cao, bên cạnh mục đích phục vụ cho cuộc sống con người nó cũng nhanh chóng được tận dụng, nâng cấp, cải tiến trở thành những phương tiện, vũ khí lợi hại và mang đến những nguy cơ về an ninh quốc phòng. Thực tế các cuộc xung đột vũ trang, chiến tranh trên thế giới vừa qua đã chứng minh điều đó, thậm chí các chuyên gia quân sự còn nhận định MBKNL có thể làm thay đổi phương thức tác chiến, chuyển hóa cục diện chiến trường, thành phần không thể thiếu trong các cuộc chiến tranh hiện đại. Do đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu, nhận thức đầy đủ cơ bản về MBKNL là vấn đề cần thiết, quan trọng đối với lực lượng vũ trang để có giải pháp phòng chống hiệu quả cũng như sử dụng chúng trong các hoạt động quân sự.
Thuật ngữ MBKNL hoặc phương tiện bay không người lái được sử dụng rộng rãi vào những năm 90 của thế kỷ XX; nghiên cứu những vấn đề cơ bản, quan điểm, ứng dụng, sự gia tăng hoạt động, thực tế tham chiến của MBKNL trong các cuộc xung đột vũ trang, chống khủng bố, các cuộc chiến tranh trước đây và hiện nay… chúng ta thấy sự phát triển mạnh, có vai trò quan trọng, mang tính quyết định, trở thành phương tiện không thể thiếu thậm chí không thể thay thế, đặc biệt khi chúng được sử dụng cho các mục đích quân sự.
MBKNL có nhiệm vụ trinh sát, giám sát, do thám tình báo (ISR), theo dõi mục tiêu từ trên không, hỗ trợ lực lượng mặt đất; thu thập dữ liệu phim, hình ảnh, xác định vị trí, chỉ thị mục tiêu chính xác theo thời gian thực; tiến công bằng vũ khí tự dẫn điều khiển từ xa vào các mục tiêu trọng yếu, khủng bố, phá hoại, tiêu diệt hệ thống phòng không của đối phương hoặc tiến công cảm tử (đơn độc và bầy đàn); chế áp, làm nhiễu loạn các hệ thống chỉ huy, thông tin liên lạc, hệ thống mạng và điều khiển vũ khí của đối phương; trang bị cảm biến hỗ trợ rà phá bom, mìn, vật liệu nổ, vũ khí hóa học, sinh học, hạt nhân; hỗ trợ chỉ huy-điều khiển, thông tin liên lạc, chuyển tiếp chia sẻ thông tin đến sở chỉ huy các cấp trong mọi giai đoạn tác chiến.
Ngoài ra còn sử dụng cho các nhiệm vụ huấn luyện bay, cứu hộ cứu nạn, thu thập dữ liệu thông tin khí tượng, xây dựng bản đồ 3D quan trắc địa hình địa vật, vận chuyển tiếp tế hàng hóa hậu cần, kỹ thuật, quân y, giải cứu, tải thương; tuyên truyền, rải truyền đơn, chất độc, chất phóng xạ…
UAV (Unmanned Aerial Vehicle) là tên gọi tắt, phổ biến, thường dùng nhất đối với hầu hết các chủng loại BKNL trong mọi lĩnh vực, kể cả lĩnh vực quân sự; việc quan tâm hàng đầu đó là xác định chính xác đối tượng UAV tính năng kỹ chiến thuật, công dụng, vai trò, cách thức hoạt động, mối đe dọa, đối tượng và khả năng thời điểm sử dụng chúng trong thời bình cũng như thời chiến. Để từ đó nghiên cứu các biện pháp phòng, chống, đối phó hiệu quả, cũng như đầu tư, chế tạo sử dụng chúng cho các mục đích an ninh quốc phòng và mua sắm trang bị khí tài chiến đấu đối kháng UAV phù hợp.
Đại tá, Tiến sĩ Lê Hồng Điệp
Trưởng Phòng Khoa học Quân sự Quân khu 7
Trưởng Phòng Khoa học Quân sự Quân khu 7
