Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Theo Thông tư 14/2026/TT-BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 16/5/2026, từ ngày 01/7/2026 sẽ áp dụng quy trình và tiêu chuẩn chẩn đoán tình trạng nghiện ma túy mới.
Thông tư này quy định rõ 4 bước thực hiện cùng 6 tiêu chuẩn chẩn đoán cụ thể. Quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy được thực hiện theo 4 bước như sau:
Bước 1, tiếp nhận người cần xác định tình trạng nghiện cùng hồ sơ đề nghị do cơ quan có thẩm quyền chuyển đến theo quy định tại Nghị định 166/2026/NĐ-CP.
Bước 2, khám lâm sàng, theo dõi tình trạng người bệnh và cập nhật đầy đủ thông tin vào hồ sơ bệnh án cũng như Phiếu tổng hợp theo dõi theo Mẫu số 01 tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư.
Bước 3, căn cứ vào số lượng tiêu chuẩn đã ghi nhận, bác sĩ đưa ra kết luận ban đầu. Nếu chỉ có 01 tiêu chuẩn hoặc có 02 tiêu chuẩn trong đó có tiêu chuẩn 6 thì kết luận “không nghiện ma túy”. Ngược lại, nếu phát hiện ít nhất 03 tiêu chuẩn thì kết luận “có nghiện ma túy”. Trường hợp chỉ có 02 tiêu chuẩn (không bao gồm tiêu chuẩn 6) hoặc các dấu hiệu còn chưa rõ ràng thì chuyển sang Bước 4 để tiếp tục theo dõi.
Bước 4 được thực hiện khi cần làm rõ thêm. Lúc này, cơ sở y tế tiến hành khám và theo dõi lâm sàng chuyên sâu, cập nhật hồ sơ bệnh án và sử dụng các phiếu theo dõi chuyên biệt tương ứng với từng loại chất ma túy (Mẫu số 02 cho chất dạng thuốc phiện, Mẫu số 03 cho chất kích thích, Mẫu số 04 cho cần sa). Sau khi đánh giá trạng thái cai, bác sĩ tổng hợp kết quả và đưa ra kết luận cuối cùng: nếu đủ ít nhất 03/06 tiêu chuẩn thì xác định “có nghiện ma túy”; nếu không đủ thì kết luận “không nghiện ma túy”. Kết quả sẽ được trả cho cơ quan đề nghị theo quy định tại Điều 4 của Thông tư.
Trong suốt quá trình xác định, nếu người được xét nghiệm có hội chứng cai, rối loạn tâm thần hoặc bệnh lý kèm theo, cơ sở y tế phải tổ chức khám và điều trị theo đúng quy định pháp luật. Trường hợp vượt quá khả năng chuyên môn thì chuyển tuyến kịp thời.
* 6 tiêu chuẩn chẩn đoán tình trạng nghiện ma túy:
Thông tư 14/2026/TT-BYT quy định người nghiện ma túy là người đáp ứng ít nhất 03 trong 06 tiêu chuẩn sau:
“1. Người được chẩn đoán xác định là nghiện ma túy khi có ít nhất 03 trong 06 tiêu chuẩn quy định tại khoản này xảy ra đồng thời trong vòng ít nhất 01 tháng hoặc nếu tồn tại trong khoảng thời gian ngắn hơn 01 tháng thì cần lặp đi lặp lại đồng thời trong vòng 12 tháng. Tiêu chuẩn chẩn đoán tình trạng nghiện ma túy bao gồm 06 tiêu chuẩn sau:
a) Tiêu chuẩn 1. Ham muốn mạnh mẽ hoặc cảm giác bắt buộc phải sử dụng chất ma túy;
b) Tiêu chuẩn 2. Khó khăn trong việc kiểm soát các hành vi sử dụng chất ma túy về thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc hoặc mức sử dụng;
c) Tiêu chuẩn 3. Có hiện tượng dung nạp với chất ma túy;
d) Tiêu chuẩn 4. Ngày càng trở nên thờ ơ với các thú vui hoặc sở thích khác do sử dụng chất ma túy;
đ) Tiêu chuẩn 5. Tiếp tục sử dụng chất ma túy mặc dù đã biết về các tác hại của chất ma túy;
e) Tiêu chuẩn 6. Có trạng thái cai chất ma túy (hội chứng cai chất ma túy) khi ngừng hoặc giảm sử dụng chất ma túy.”
Người nghiện ma túy là người đáp ứng ít nhất 03 tiêu chuẩn trong 6 tiêu chuẩn nêu trên theo quy định của Thông tư 14/2026/TT-BYT. Quy trình này nhằm đảm bảo tính khoa học, khách quan và chính xác trong việc xác định tình trạng nghiện ma túy.
Thông tư 14/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Phạm Minh Đô - Tòa án quân sự Quân khu 7
