(QK7 Online) - Trung tướng Nguyễn Bình tên thật là Nguyễn Phương Thảo, sinh năm 1908 trong một gia đình tại làng An Phú, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Tháng 9-1945, khi đang là Tư lệnh chiến khu Trần Hưng Đạo (Hải Phòng), ông được Bác Hồ tin tưởng giao nhiệm vụ là phái viên quân sự của Chính phủ vào Nam bộ thống nhất các lực lượng vũ trang tự lập thành Giải phóng quân Nam Bộ trong thời kỳ Nam Bộ kháng chiến chống thực dân Pháp quay lại xâm chiếm nước ta lần thứ 2. Ngày 20-1-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 115/SL phong quân hàm Trung tướng cho ông Nguyễn Bình, Khu trưởng Khu 7 kiêm Ủy viên quân sự Nam Bộ. Ông là Trung tướng đầu tiên trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

   Hội nghị Xứ ủy Nam bộ mở rộng ngày 15-12-1945 đã mời Nguyễn Bình tham dự, chỉ định các chỉ huy trưởng của khu 7, khu 8 và khu 9. Nguyễn Bình được Xứ ủy giao nhiệm vụ Tư lệnh Khu 7.

   Chỉ sau ba tháng vào Nam bộ, từ tháng 1-1946 Nguyễn Bình đã kiên quyết nhanh chóng tập hợp tất cả các chi đội, phân đội, các tổ vũ trang tự lập khắp Sài Gòn - Gia Định, tổ chức thành một lực lượng vũ trang thống nhất gọi là Ban Công tác thành, Tự vệ thành. Những trận tập kích vào Tổng hành dinh Bộ chỉ huy tối cao, vào các căn cứ quân sự, vào các cơ quan đầu não của Pháp ngay giữa lòng thành phố Sài Gòn, làm nức lòng quân dân Nam Bộ và làm kẻ thù run sợ. Giặc Pháp đã phải treo thưởng cho ai bắt hoặc giết được vị Tướng quân huyền thoại Nguyễn Bình.

Lễ thụ phong Trung tướng Nguyễn Bình tại làng Nhơn Hòa Lộc, tỉnh Đồng Tháp (tháng 7-1948).

Ảnh: Tư liệu

   Trong ba năm, từ 1945 đến 1948, những công việc mà Nguyễn Bình đề xuất, chỉ đạo đã đem lại những kết quả tích cực. Chiến khu được giữ vững. Các ban công tác lập nhiều chiến công vang dội trong nội thành. Đánh sâu, đánh hiểm vào các cơ sở có sĩ quan, nhân viên cao cấp của Lục quân, Hải quân, Không quân Pháp, đánh tiêu diệt vào phương tiện địch ở các kho đạn. Vận động một bộ phận Bình Xuyên đi theo kháng chiến… Đấy là tiền đề cho lực lượng biệt động thành hoạt động trong Kháng chiến chống Mỹ sau này.

Chân dung Trung tướng Nguyễn Bình tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh: Tư liệu

   Không chỉ xây dựng lực lượng vũ trang, Nguyễn Bình còn tập hợp được các trí thức cho cách mạng bằng tài năng và nhân cách của mình trong bối cảnh rất phức tạp. Nguyễn Bình cũng tổ chức xây dựng lực lượng quân y của khu trong những ngày trứng nước. Ông cũng hướng tới xây dựng những công binh xưởng đầu tiên ở Nam bộ, vì phải có vũ khí trong tay, những người lính yêu nước mới làm tròn nhiệm vụ.

   Năm 1948, Nguyễn Bình được giữ chức Phó Chủ tịch ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam bộ kiêm Ủy viên quân sự Nam bộ. Từ 1948-1951, ông xây dựng lực lượng vũ trang của cả Nam bộ. Trên cương vị Khu trưởng khu 7 rồi Tư lệnh miền, với uy tín và tài năng của mình, ông đã cùng tập thể Xứ ủy, Khu ủy đưa ra những quyết định đúng đắn, giải quyết những vấn đề rất cơ bản. Cuộc chiến tranh du kích ở Sài Gòn - Chợ lớn nói riêng và các tỉnh Nam bộ nói chung đều có dấu ấn rõ nét của ông. Trung tướng Nguyễn Bình từng nói: “Khi ở trong chiến khu, rừng che chở cho ta; khi ở nội thành thì sức mạnh chính là ở lòng dân”. Với tư tưởng đó, ông đã có nhiều quyết sách trong việc chỉnh đốn xây dựng chính quyền và củng cố khối đoàn kết toàn dân ở Nam bộ.

Chùa Pháp Hoa (Quận Phú Nhuận) - nơi từng nuôi giấu Trung tướng Nguyễn Bình những ngày đầu

đột nhập vào nội thành Sài Gòn, nay làm lễ tưởng niệm 65 năm ngày mất của ông.

   Ngày 29-9-1951 trên đường hành quân từ Nam ra Bắc nhận nhiệm vụ, ông đã bị phục kích và anh dũng hy sinh trên đất Campuchia. Trung tướng Nguyễn Bình được truy tặng Huân chương Quân công hạng nhất, Huân chương Hồ Chí Minh và danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Chỉ trong vỏn vẹn 6 năm sống tại miền Nam, nhưng tướng quân Nguyễn Bình đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ lịch sử mà Bác Hồ đã tin cậy giao phó và ông cũng đã giữ trọn lời thề sinh tử với miền Nam - Thành đồng Tổ quốc.

Thiếu tướng Văn Công Danh - Phó Tư lệnh Quân khu 7 cùng các vị tướng lĩnh, lão thành cách mạng

trong buổi lễ tưởng niệm Trung tướng Nguyễn Bình tổ chức tại huyện Nhà Bè, TP.HCM ngày 28-9-2016

   Hiện nay thành phố Hồ Chí Minh đã có một con đường mang tên Nguyễn Bình kéo dài từ xã Phú Xuân đến xã Nhơn Đức huyện Nhà Bè. Hài cốt của vị trung tướng lẫy lừng đã được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Hồ Chí Minh.

 Hải Yến